Osiedlowa Krowa – (służew)ieckie historie / projekt

Służew, jak i Służewiec stanowiły sąsiadujące ze sobą wsie. Łączy je bliskość geograficzna oraz wspólność etymologiczna. Na starych zdjęciach z tych obszarów, nierzadko pojawiają się krowy pasące się tuż przy budujących się jeszcze kompleksach blokowiskowych. Korzystając z figury krowy przemierzającej osiedla, chcieliśmy przywoływać ducha wsi, gospodarstw i wszelkie historie dwóch areałów poprzez obraz, słowo oraz eksplorowanie przestrzeni. Projekt zakładał integrację, aktywizację i włączenie społeczności lokalnych do współtworzenia kolaży wspomnień, skojarzeń, aktualnych myśli i opinii związanych z ich miejscem zamieszkania. W ramach projektu odbywały się spacery etnograficzne, wyjścia z krową w podwórka, kwerenda mediów społecznościowych i lokalnych archiwów, wywiady z mieszkańcami, warsztaty kolażowo-animacyjne, warsztaty muralowe oraz spektakl narracyjny.
Projekt miał na celu eksploracje małych historii obydwu obszarów oraz partycypacyjne opracowywanie wspomnień ich mieszkańców i mieszkanek. Naszym medium była Osiedlowa Krowa – mobilny obiekt w łaty ze starych zdjęć dzielnicy przemierzający podwórka i inspirujący do rozmów o przeszłości. Podczas wypasów i spacerów zbieraliśmy i nagrywaliśmy wspomnienia sąsiadów i sąsiadek. Odbyło się także pięć spacerów etnograficznych o historii tych obszarów, podczas których mieliśmy okazję porozmawiać ze starszymi mieszkańcami i mieszkankami. Później partycypacyjnie opracowywaliśmy zebrane nagrania tworząc kolaże i animacje poklatkowe – ruchome obrazy oraz wplatając je w narracje finałowej opowieści Wieczoru służew(ieckich) Opowieści, która odbyła się 28 listopada 2021. Odbyły się także warsztaty muralowe, podczas których uczniowie i uczennice Szkoły Podstawowej nr 46 na Służewie pod okiem lokalnego artysty ozdobili sklep przy ul. Sonaty 6, a uczniowie i uczennice ze SP 271 na Slużewcu ozdobili osiedlową bibliotekę.

Projekt realizowany był w ramach Funduszu Edukacji Kulturalnej m. st. Warszawy.
Korzystaliśmy ze zdjęć mieszkanek i mieszkańców Służewa i Służewca zbieranych od wielu lat przez Bartosza Chorążewicza na profilu facebokowym „Służew i Służewiec”. Strona ta stanowi ogromną kopalnię głosów i wspomnień mieszkańców tych okolic.

Serdecznie dziękujemy:
naszym Rozmówczyniom i Rozmówcom, mieszkankom i mieszkańcom Służewa i Służewca.

Specjalne podziękowania kierujemy do Sylwii Mochól, która nie mogła realizować projektu, ale była wraz z nami jego pomysłodawczynią. Do Janka Kaczmarczyka, Justyny Gąsiorowskiej, Urszuli Bączkowskiej i Marka Tarnowskiego za ogromny i dający nam impuls wkład wspomnieniowo-merytoryczny. Do pana Marka i pani Ewy ze sklepu przy ul. Sonaty 6 za pomoc, ułatwianie nam działania i załatwienie last-minute dziesiątek kilogramów jabłek, a także do pań z biblioteki na Tuchlińskiej za wspieranie wszelkich działań i kibicowanie krowie. Do Weroniki Ładak, która stworzyła ilustracje do projektu.

Dziękujemy także Łukaszowi Kruhlikowi, Karolinie Domańskiej, Sabinie Matulce, Jackowi Walawendrowi i Jakubowi Terczowi za wędrówki z krową i jej ozdabianie, a Jagodzie Porębskiej za pomoc z wyborze archiwalnych zdjęć. Prowadzącym spacery: Zbyszkowi Struckiemu, Karolowi Szurdakowi, Barbarze Bossak-Herbst i Jackowi Dudzie za ciekawe wędrówki oraz całą detektywistyczną pracę i nieustanne szperanie w rzeczywistości. Dziękujemy prowadzącym warsztaty Piotrkowi Chmielewskiemu, Agacie Długołęckiej i Igorowi Rudzińskiemu za zaangażowanie, serce i podzielenie się umiejętnościami i pasjami. Oraz Lidii Iwanowskiej Szymańskiej, która z pomocą Sylwii Biernat stworzyła wspaniały spektakl finałowy bazujący na zebranych wspomnieniach.

Dziękujemy też pracowniczkom Domu Spotkań z Historią za przeszkolenie nas z przeprowadzania wywiadów i za ogromną cierpliwość. Spółdzielni Służew nad Dolinką za wsparcie promocyjne. A także, przeogromnie, dziękujemy Bartoszowi Chorążewiczowi za wieloletnią pracę, możliwość włączenia się w jego archiwum Służewca i Służewa i za to, że przyjechał specjalnie z Pomorza na podsumowanie projektu.

CO ROBILIŚMY?
W ramach projektu odbyło się pięć spacerów:
– „Sławetna wyprawa wzdłuż Smródki” prowadzona przez historyka i pasjonata hydrologii, sąsiada ze Służewca Zbigniewa Struckiego (https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4302136346549044)
– „Szlakiem roślin jadalnych Służewa. Etnobotanika” prowadzona przez Karola Szurdaka (https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4348905931872085)
– „Warszawska enklawa. Kulisy Toru Służewiec dawniej i dziś” prowadzona przez badaczkę społecznej historii Toru, Barbarę Bossak Herbst (https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4396308327131845)
Od wsi Służewo po Osiedle “Służew Nad Dolinką” prowadzona przez Łukasza Ostoję-Kasprzyckiego z PoWarszawsku (https://www.facebook.com/events/915078572425973/?post_id=938180416782455)
„Szlakiem fabryk Służewca Przemysłowego” prowadzona przez historyka i przewodnika Jacka Dudę (https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4414243328671678)
W sumie w spacerach uczestniczyło ok. 190 osób.

Zorganizowaliśmy OPEN CALL na archiwa i wyjścia z krową “Poznaj Osiedlową Krowę“. Odbywaliśmy rozmowy na podwórkach, podczas spacerów. Odbyło się około dziewięciu dłuższych objazdów z krowim obiektem. Stosowaliśmy także metodę kuli śniegowej korzystając z zasobów obu instytucji – pracowników, którzy mieszkali lub znali osoby mieszkające od dawna w okolicy. Szacujemy, że rozmawialiśmy w sumie z około 40-oma osobami. Liczba interakcji z krowim obiektem jest znacznie większa. Fragmenty nagranych rozmów stanowiły część spektaklu i posłużyły za materiał warsztatowy podczas zajęć z animacji poklatkowej. Będziemy także puszczać je z głośnika podczas wiosennego wypasu krowy. Zgłosiło się do nas także kilka osób, które chciały przekazać swoje zasoby fotograficzne i podzielić się opowieściami. Niebywałym wsparciem była dla nas współpraca z funpage’m “Służew i Słuzewiec” – https://www.facebook.com/Sluzew. Wszystkim osobom, z którymi mieliśmy sposobność porozmawiać jesteśmy serdecznie wdzięczni.
Trochę zdjęć: https://www.facebook.com/sluzewskidomkultury/posts/4544649602224544
oraz: https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4496381493791194.

Odbyło się sześć warsztatów (rodzinne, dla dzieci i dla dorosłych). Uczestniczyło w nich 30 osób. Pod bacznym i wymagającym okiem twórcy animacji poklatkowej, Piotra Chmielewskiego, reżyserki Agaty Długołęckiej, a także animatorki kultury Dominiki Dzieniszewskiej powstało kilkanaście obrazów wizualnych. Zrealizowane animacje zaprezentowaliśmy podczas Wieczoru Opowieści w formie multimedialnej scenografii. W ten sposób wzbogaciliśmy i urozmaiciliśmy wizualny aspekt spotkania z Opowiadaczką. Część z filmów animowanych nich można także oglądać na mediach społecznościowych Domów Kultury. Pozostałe będą publikowane cyklicznie.
https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4452290054867005

Zaprosiliśmy dzielnicowe szkoły podstawowe do udziału w warsztacie street-artowym prowadzonym przez lokalnego artystę Igora Rudzińskiego „Niebieski robi kreski”. We współpracy z osiedlowym ze sklepem przy ul. Sonaty 6, na tylnej ścianie budynku widocznej z sąsiadujących bloków powstał mural społeczno-artystyczny zawierający stare zdjęcia dzielnicy oraz namalowane przez dzieci graficzne przedstawienia zwierząt utożsamianych z okolicą Dolinki Służewieckiej, a we współpracy z Biblioteką dla Dzieci i Młodzieży nr III przy ul. Tuchlińskiej powstał krowio-trawajowy mural służewiecki.

28 listopada odbył się Wieczór Służew(ieckich) Opowieści. Na podstawie zebranych wspomnień mieszkańców, opowiadaczka Lidia Iwanowska Szymańska w towarzystwie skrzypaczki Sylwii Biernat stworzyły czteroczęściową opowieść przeplataną zdjęciami dzielnicy z domowych archiwów mieszkańców zebranymi na portalu Służew i Służewiec, animacjami poklatkowymi powstałymi na warsztatach oraz fragmentami nagrań rozmów z mieszkańcami. Spektakl w Służewskim Domu Kultury obejrzało około 90 widzów i widzek (https://www.facebook.com/dkkadr/posts/4573366396092703).